mojeauto.pl > motogazeta > Aktualności > Czy pobór opłat za korzystanie ze wszystkich dróg jest uzasadniony?

Czy pobór opłat za korzystanie ze wszystkich dróg jest uzasadniony?

Polska jest jednym z największych krajów w UE posiadającym bardzo dobre perspektywy dla wdrożenia systemu poboru opłat drogowych i wykorzystywanych w tym celu rozwiązań telematycznych. Szansą są nowe drogi i dobre położenie Polski jako kraju tranzytowego.  Jego wdrożenie to duża inwestycja,  wymagająca dokładnego przygotowania. A według Kapsch TrafficCom decyzja o objęciu opłatami wszystkich istniejących dróg, w tym dróg niższej kategorii, może nie być najbardziej efektywna ekonomicznie.

Czy pobór opłat za korzystanie ze wszystkich dróg jest uzasadniony?
Kluczowe czynniki warunkujące skuteczną realizację projektu i jego efektywne działanie w dłuższym czasie to praktyczna koncepcja systemu poboru opłat, sprawnie działająca technologia, bezpieczne wdrożenie systemu zgodnie z przyjętym harmonogramem, niskie początkowe koszty systemu i jego efektywna kosztowo eksploatacja.

Wymogi stawiane elektronicznym systemom poboru opłat w ostatnich latach znacząco wzrosły. Przede wszystkim rozszerzył się zakres ich zastosowań (pobór opłat za przejazd autostradami i głównymi drogami o dużym natężeniu ruchu, pobór opłat za przejazd drogami niższej kategorii, pobór opłat za wjazd do wybranych rejonów miasta i parkowanie). Stąd potrzeba systemu, który będzie mógł działać na bazie różnych technologii ale w ramach spójnego systemu. Tak, aby użytkownicy dróg posługiwali się tylko jednym urządzeniem pokładowym (OBU) i posiadali jedno konto do rozliczania opłat za przejazd drogami w dowolnej lokalizacji. 

Według Kapsch TrafficCom najpierw warto przeprowadzić pogłębione analizy i dokładnie określić cele, które ma realizować nowy system - wskazać, jakie rodzaje dróg i jakie typy pojazdów będą podlegać opłatom i przeprowadzić kompletną analizę biznesową wskazującą wysokość wpływów, które system może wygenerować dla budżetu państwa. Oznacza to, że najlepszym sposobem określenia ekonomicznej efektywności systemu jest analiza przychodów z tytułu opłat pobieranych w poszczególnych sieciach dróg i od różnych typów pojazdów z uwzględnieniem kosztów ich poboru. Należy również podkreślić, że cele, które zostaną wyznaczone systemowi zdeterminują wybór technologii, która pozwoli je osiągnąć w najlepszy sposób.
Projekt powinien odzwierciedlać głównie aspekty ekonomiczne (np. całkowity koszt posiadania i utrzymania systemu, jego dokładność, czyli zapewnienie maksymalnego dochodu, itp.) a nie skupiać się wyłącznie na kwestiach technicznych.

Ponadto projekt powinien obejmować zarówno bieżące wymogi systemowe, jak również uwzględniać przewidywaną przyszłą rozbudowę systemu i związane z nią wymagania. 

Jeżeli system ma osiągnąć najbardziej optymalny wskaźnik kosztów do zysków, to decyzja o objęciu opłatami wszystkich istniejących dróg, w tym dróg niższej kategorii, może nie być najbardziej efektywna ekonomicznie. Powód jest prosty – po drogach niższej kategorii porusza się niewiele pojazdów o masie powyżej 3.5 tony (które głównie wykorzystywane są w przewozach krajowych) a poza tym, zgodnie z prawem UE opłaty pobierane za korzystanie z tych dróg muszą być niższe. 
Jednocześnie, wszyscy użytkownicy dróg musieliby zostać wyposażeni w jednostki pokładowe działającą w technologii GNSS, co spowodowałoby stosunkowo wysoki całkowity koszt urządzeń pokładowych. Ponadto trzeba uwzględnić bardzo wysokie stawki opłat za mobilny transfer danych. Dane od wszystkich użytkowników dróg z całego kraju musiałyby być przesyłane do centralnego systemu, co spowodowałoby bardzo wysokie opłaty z tytułu mobilnego transferu danych i wpłynęłoby na wysokie koszty operacyjne.

Ostrożnie należy oceniać możliwość rozbudowy systemu poboru opłat drogowych i objęcia nim 
w przyszłości samochodów osobowych. Krytycznym czynnikiem może być pojemność i zasięg sieci telefonii komórkowej, jak również koszty transferu danych GPRS. 

Podsumowując, pobór opłat za przejazd wszystkimi drogami (w tym drogami niższej kategorii) nigdy nie będzie efektywny ekonomicznie dla budżetu państwa ze względu na koszty utrzymania systemu w rzadko uczęszczanych przez kierowców częściach kraju. Koszty te będą wyższe niż wpływy z opłat. 
Rzeczywistość potwierdza tę tezę - różne państwa wprowadzające systemy poboru opłat drogowych decydują się na objęcie nim jedynie autostrad, dróg ekspresowych i tranzytowych. Przykład Słowacji, która jest obecnie jedynym państwem na świecie, gdzie rząd – ze względu na nieskomplikowany pobór opłat na sieci autostrad – postanowił je również pobierać na większości dróg pierwszej kategorii dowodzi, że rozwiązanie to nie tylko nie zyskuje akceptacji przewoźników transportu drogowego, ale okazuje się również bardzo złożone technicznie.

W Polsce, zgodnie z dokumentacją przetargową przygotowaną do etapu prekwalifikacji, elektroniczny system poboru opłat obsługujący autostrady, drogi ekspresowe i drogi o klasie niższej niż autostrady (drogi krajowe i alternatywne), obejmujący samochody o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3.5 tony i autobusy, ma działać od 1 lipca 2011 roku. W tym samym czasie ma powstać manualny system poboru opłat od pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 3.5 tony.

Elektroniczny system poboru opłat drogowych powinien być wdrożony na istniejących odcinkach autostrad zarządzanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (ok. 650 km), na istniejących odcinkach dróg ekspresowych (ok. 600 km) i na wybranych odcinkach dróg krajowych (ok. 350 km). Manualny system poboru opłat drogowych ma być wdrożony na ok. 100 km odcinku autostrady A2, gdzie manualny system poboru opłat zainstalowano na mocy odrębnej umowy. Dostawca jest zobowiązany do wdrożenia elektronicznego systemu poboru opłat w sposób umożliwiający w przyszłości jego efektywną rozbudowę.

Według Kapsch etapowe wprowadzenie systemu poboru opłat i rozpoczęcie poboru opłat od użytkowników dróg na ograniczoną skalę pozwoli zarówno państwu, jak i GDDKiA zdobyć większą wiedzę i lepiej poznać praktyczne aspekty zarządzania systemem oraz rzeczywiste skutki, jakie pociąga za sobą pobieranie opłat w krótkiej i długiej perspektywie. Użytkowników dróg umożliwi zaznajomienie się z poborem opłat i zapewni lepsze zrozumienie korzyści płynących z systemu i jego przydatności. 

Na podstawie artykułu Michaela Gschnitzera, Dyrektora ds. Globalnej Sprzedaży Kapsch TrafficCom

Podobne wiadomości:

Już ponad 4,7 miliarda złotych wpływów z płatnych dróg

Już ponad 4,7 miliarda złotych wpływów z...

Polskie drogi 2015-07-22

Nowe drogi krajowe w systemie viaTOLL

Nowe drogi krajowe w systemie viaTOLL

Polskie drogi 2015-07-01

Komentuj:

Brak komentarzy! Wypowiedz się, jako pierwszy!

ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij
Prześlij zdjęcie i zagraj o jedną z 30 nagród
Prześlij zdjęcie i zagraj o jedną z 30 nagród
Konkurs na 25-lecie magazynu "auto motor i sport". Zrób sobie zdjęcie z jubileuszowym wydaniem magazynu i prześlij je do nas koszystając z formularza na stronie. Masz szansę na wygranie jednej z 30 nagród. Weź udział!
Wydania cyfrowe auto motor i sport Wydania cyfrowe auto motor i sport