mojeauto.pl > motogazeta > Aktualności > Mniej pijanych na drogach, ale wciąż niemało

Mniej pijanych na drogach, ale wciąż niemało

Jak pokazują dane statystyczne, spada liczba nietrzeźwych kierowców na polskich drogach i wypadków przez nich powodowanych. To cieszy. Na tle innych krajów europejskich tempo tych zmian jest jednak wolne i plasuje nasz kraj na 6. miejscu od końca.

Mniej pijanych na drogach, ale wciąż niemało
W 2013 r. policja przeprowadziła ponad 8,9 mln kontroli stanu trzeźwości na drogach, w wyniku których stwierdzono alkohol u 1,1% skontrolowanych kierowców. Niby niewiele. Pamiętajmy jednak, że statystycznie oznacza to, że na stu mijanych na drodze kierowców jeden jest pod wpływem alkoholu. Na szczęście sytuacja pod tym względem z roku na rok się poprawia. Kontrole realizowane w latach 2012 i 2011 ujawniły odpowiednio 1,4% (2012) i niemal 2% (2011) nietrzeźwych kierowców. To najważniejsze dane z opublikowanego właśnie raportu "Polityka prewencyjna wobec nietrzeźwych kierowców w Polsce w latach 2006-2013".

Wyniki unijnego badania opinii Sartre 4, którego ostatnia fala realizowana była w Polsce w roku 2010, pokazały, że do prowadzenia pojazdu po alkoholu w ciągu ostatniego roku przyznało się 3,4% kierowców samochodów i 1,8% motocyklistów. A to może oznaczać, że wcześniej polski drogi pod względem liczby poruszających się na nich pijanych kierowców wyglądały jeszcze gorzej.

W roku 2010 przeprowadzono również w Polsce ważne badanie DRUID (Driving under the Influence of Drugs, Alcohol and Medicines), którego celem było uzyskanie wiedzy na temat rozpowszechnienia substancji psychoaktywnych w populacji kierowców. Badanie zrealizowano w 13 krajach Europy, w Polsce na próbie 4.000 kierowców losowo zatrzymywanych na drogach. Alkohol stwierdzono u 1,43% zbadanych polskich kierowców.

Sam fakt obecności nietrzeźwych kierowców na drogach nie byłby może jeszcze aż tak niepokojący bez przewiązania tego faktu z liczbą wypadków i ich konsekwencjami (liczbą ofiar śmiertelnych i rannych). Z danych Komendy Głównej Policji wynika, że w roku 2013 nietrzeźwi użytkownicy dróg wzięli udział w 4.028 wypadkach drogowych (11,2% ogółu wypadków), w których zginęło 15,5% ogółu ofiar (523 osoby). Nietrzeźwi użytkownicy dróg spowodowali natomiast 8,4% ogółu wypadków drogowych, w których zginęło 12,7% wszystkich ofiar wypadków. W porównaniu z rokiem 2012, liczba wypadków z udziałem nietrzeźwych użytkowników dróg spadła o 9,8% , a liczba ofiar śmiertelnych o 10,4%.

Analiza danych z lat poprzednich wskazuje, że od roku 2001 obserwujemy spadek liczby wypadków, w które uwikłani są nietrzeźwi użytkownicy dróg. Największy spadek liczby wypadków z udziałem nietrzeźwych kierowców zanotowano w grupie wiekowej 19-31 lat. Jest to bardzo pozytywna zmiana, bo z osobami w tym wieku najczęściej łączone są różnorodne ryzykowne zachowania. Co więcej, wyniki wielu badań naukowych wskazują, że młodzi ludzie są gorzej przygotowani, aby w ruchu drogowym kompensować działanie alkoholu. Postęp w redukowaniu liczby wypadków z udziałem nietrzeźwych kierowców samochodów osobowych był też wyraźnie szybszy niż w grupie kierowców trzeźwych, uczestniczących w wypadkach drogowych. Pokazują to zebrane przez policję dane z ostatnich 30 lat.

Wyniki Polski w obszarze nietrzeźwości użytkowników dróg sytuowały ją w 2010 roku w połowie rankingu i jest to pozytywna wiadomość. Niepokój budzi jednak tempo zmian. Inne kraje Europy były zdecydowanie bardziej skuteczne w redukowaniu liczby ofiar śmiertelnych wypadków drogowych związanych z alkoholem. Pod tym względem Polska zajmuje 6. miejsce od końca. Oznacza to, że na polu polityki prewencyjnej względem nietrzeźwych kierowców wciąż jest wiele do zrobienia.

Działania policji

Wyniki badań wskazują, że działania prowadzone przez policję, ukierunkowane na ograniczenie liczby nietrzeźwych kierowców w ruchu drogowym, są skuteczne i prowadzą do redukcji liczby wypadków drogowych i ich konsekwencji. Mało przewidywalne kontrole stanu trzeźwości służą głównie wywołaniu efektu odstraszania w populacji kierowców. Zadaniem policji jest także eliminowanie z ruchu drogowego tych kierowców, którzy, mimo ostrzeżeń, zdecydowali się na jazdę w stanie nietrzeźwym.

Na przestrzeni ostatnich lat można zauważyć znaczący wzrost liczby kontroli przeprowadzanych wśród użytkowników dróg. W 2010 roku liczba kontroli trzeźwości na 1000 mieszkańców wynosiła 88, zaś w 2013 już 231. Pomimo zintensyfikowanych kontroli policyjnych, udział kierowców prowadzących pojazdy pod wpływem alkoholu nie zwiększył się – w roku 2010 wyniósł 2,97%, w roku 2013 - 1,1%. Niepokojący może być natomiast fakt, że ponad 70% ujawnionych przypadków to od kilku lat kierowcy ze stężeniem alkoholu we krwi przekraczającym 0,5 promila.

W 2010 roku Polska, z liczbą 88 kontroli trzeźwości na 1000 mieszkańców, znajdowała się na końcu rankingu Europejskiej Rady Bezpieczeństwa Transportu (ETSC). Blisko 3-krotny wzrost liczby kontroli w 2013 roku pozwoliłby na przesunięcie Polski do grupy najlepszych pod tym względem krajów europejskich.

Kary za jazdy pod wpływem alkoholu

Zgodnie z ustawą o kierujących, każdy kierowca, który został zatrzymany za jazdę po spożyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości, musi być zbadany przez lekarza i psychologa oraz odbyć odpowiedni kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. Skierowania na badania lekarskie i psychologiczne oraz na kurs reedukacyjny wydaje starosta po otrzymaniu odpowiedniej informacji od administratora centralnej ewidencji kierowców.

Celem badań lekarskich i psychologicznych jest ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do prowadzenia pojazdów. Z tego względu badania te należy uznać w większym stopniu za element procedury odzyskiwania zatrzymanego prawa jazdy, niż za jeden z etapów procesu reedukacyjnego. Ostatnia z procedur administracyjnych – kurs reedukacyjny – nie została jeszcze wdrożona, zatem nie można na tym etapie podjąć się analizy tego rozwiązania.

W polskim prawie rozróżnia się dwa poziomy stężenia alkoholu we krwi, od których zależy odpowiedzialność użytkownika drogi:
• stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi od 0,2 promila do 0,5 promila albo od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3wydychanego powietrza;
• stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi powyżej 0,5 promila albo powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza.

Stan po użyciu alkoholu kierowcy traktowany jest jako wykroczenie, natomiast stan nietrzeźwości kwalifikowany jest już jako przestępstwo i zagrożony sankcjami określonymi w kodeksie karnym.

Porównanie systemu kar stosowanych wobec nietrzeźwych kierowców w Polsce z sankcjami obowiązującymi w innych krajach Europy wskazuje, że w Polsce obowiązują relatywnie surowe kary przewidziane dla prowadzących pojazdy pod wpływem alkoholu. Wiele jednak wskazuje na to, że to nie wysokość kar jest elementem spowalniającym proces redukowania liczby nietrzeźwych kierowców na drogach, ale sposób zastosowania kar w praktyce. Twierdzenie to obrazują dane Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczące orzekanych kar.

Orzecznictwo w przypadku kierowców zatrzymanych za prowadzenie pojazdu po użyciu alkoholu – wykroczenie drogowe (od 0,2 do 0,5 promila):
• najczęściej orzekaną karą jest grzywna oraz zakaz prowadzenia pojazdu;
• ponad 55% zasądzanych aresztów (przeciętnie 0,1-0,2% ogółu prawomocnych rozstrzygnięć) jest warunkowo zawieszanych.

Orzecznictwo w przypadku kierowców zatrzymanych za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości – przestępstwo drogowe (powyżej 0,5 promila):
• najczęściej stosowanymi karami jest kara pozbawienia wolności i grzywna – samoistna oraz grzywna orzekana obok pozbawienia wolności (70% kierowców ma zasądzoną grzywnę w wysokości od 300 do 1500 zł);
• w 2012 roku karę pozbawienia wolności zasądzono wobec 43% ogółu skazanych kierowców, z czego wobec 98% w zawieszeniu;
• prawdopodobieństwo zasądzenia kary pozbawiania wolności (nawet w zawieszeniu) w ostatnich dziesięciu latach spada – kara ta zastępowana jest karą grzywny;
• w przypadku pierwszego przestępstwa w ponad 90% przypadków kara pozbawiania wolności mieści się w przedziale od 3 miesięcy do 1 roku;
• wobec recydywistów najczęściej orzekaną karą jest kara pozbawienia wolności, z czego wobec około 70% z nich orzeka się warunkowe zawieszenie kary;
• w przypadku recydywistów w ponad 80% przypadków kara pozbawienia wolności mieści się w przedziale od 4 miesięcy do 1 roku.

Na przykładzie tych kilku zestawień można powiedzieć, że w polskich sądach z zasady nie orzeka się surowych kar. Nie widać również istotnego zaostrzenia orzekanych kar w przypadku recydywistów, czyli osób po raz kolejny sądzonych za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości.

Propozycje rządowe zawierają szereg rozwiązań zwiększających surowość kar za prowadzenie pojazdów w stanie nietrzeźwości. Niewiele jednak uwagi poświęca się polityce karnej polskich sądów, a to, jak zauważają autorzy raportu, jest obszar, w którym istnieją największe możliwości poprawy.
Tematy w artykule: pijani kierowcy wypadki

Podobne wiadomości:

Statystyki długiego weekendu - podobnie jak rok temu

Statystyki długiego weekendu - podobnie jak...

Aktualności 2016-05-30

Tragiczny bilans na drogach

Tragiczny bilans na drogach

Aktualności 2016-03-29

Komentuj:

Brak komentarzy! Wypowiedz się, jako pierwszy!

ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij
Prześlij zdjęcie i zagraj o jedną z 30 nagród
Prześlij zdjęcie i zagraj o jedną z 30 nagród
Konkurs na 25-lecie magazynu "auto motor i sport". Zrób sobie zdjęcie z jubileuszowym wydaniem magazynu i prześlij je do nas koszystając z formularza na stronie. Masz szansę na wygranie jednej z 30 nagród. Weź udział!
Wydania cyfrowe auto motor i sport Wydania cyfrowe auto motor i sport