mojeauto.pl > motogazeta > Technika > Sztuka hamowania

Sztuka hamowania

Krótka droga hamowania oznacza bezpieczeństwo. Przedstawiamy kilka żelaznych zasad, których przestrzeganie ma niebagatelny wpływ na szybkie i skuteczne zatrzymanie w sytuacji zagrożenia na drodze.

Sztuka hamowania
Łyse opony na jesiennej mazi to ryzykowna kombinacja. Samochód łatwiej wpada w poślizg na zakrętach, a droga hamowania wydłuża się w nieskończoność. Jednak za skuteczne hamowanie odpowiedzialnych jest też wiele innych czynników niż tylko stan bieżnika opon. Ważne jest także to z czego są one zbudowane, jaką mieszankę gumy wykorzystują i czy są adekwatne do konkretnej pory roku. Nie wspominając już o właściwym ciśnieniu w pneumatykach. Warto o tym pamiętać, aby przez wydłużoną drogę hamowania nie potrącić nikogo na jezdni lub nie zrobić sobie samemu krzywdy. A o to wcale nie trudno. Samochód rozpędzony do 100 km/h na właściwe zadbanych oponach jest w stanie zatrzymać się na pierwszych 50 metrach. Auto poruszające sie na wadliwych oponach zatrzyma się 8 metrów dalej. Na pierwszy rzut oka może się to wydawać nie wiele, jednak w momencie kiedy pierwszy samochód jest w miejscu całkowitego zatrzymania, prędkość drugiego w tym punkcie wynosi jeszcze 37 km/h. Uderzenie z taką prędkością w pieszego odpowiada sile upadku z wysokości 6 metrów.

Czy różne profile opon przeszkadzają podczas hamowania?
Ustawodawca w naszym kraju przewiduje możliwość poruszania się pojazdem wyposażonym w opony o różnym profilu. Dopuszczalna sytuacja to taka, w której na przedniej osi znajdują się inne pneumatyki aniżeli na tylnej osi. Jednak dla skutecznej drogi hamowania takie rozwiązanie nie jest polecane. Z prostego powodu. Podczas gwałtownego hamowania opony różniące się profilami mogą wytwarzać inne opory toczenia, jedne mogą hamować szybciej, drugie wolniej. Tym samym zostaje zaburzony rozkład sił na poszczególne osie podczas dokonywania tego manewru. Sytuacja jest szczególnie niewłaściwa dla systemów ABS czy ESP, których sensory umieszczone przy kołach mogą otrzymywać sprzeczne dane. W konsekwencji elektronika nie jest w stanie zadziałać na 100% swoich możliwości.

Dlaczego właściwa wysokość bieżnika jest tak istotna?
Z tego samego powodu co chodzenie po śniegu w trampkach albo traperach. Wszystkie nacięcia w oponie to kanały wodne. Ich zadaniem jest jak najskuteczniejsze odprowadzanie wody spod kół samochodu aby zapewnić możliwie jak najlepszą styczność opony do podłoża. Przy mocno startym bieżniku nadmiar wody nie jest odprowadzany we właściwych ilościach co powoduje tworzeniem się zjawiska akwaplanacji, czyli tworzenia się warstwy wody pomiędzy oponą a jezdnią. Efekty takiego zdarzenia są łatwe do przewidzenia. Auto "odpływa", traci kontakt z nawierzchnią, a na opony nie przenoszone są żadne polecenia hamowania czy skręcania wydane przez kierowcę.

Jak poprawnie zmierzyć wysokość bieżnika?

Przepisowa, minimalna wysokość bieżnika z którą można poruszać się po publicznych drogach wynosi 1,6 mm. W praktyce, według wielu ekspertów jest to wartość i tak za niska. Wymianę opon zaleca się kiedy wysokość bieżnika nie przekroczy 3 mm w przypadku opon letnich i 4 mm w przypadku ich zimowych odpowiedników. Wysokość bieżnika można mierzyć tradycyjną linijką. Mierzone są główne kanały bieżnika, który znajdują się około 3 cm od krawędzi opony.

Szerokie czy wąskie - które opony hamują lepiej?
Wszystko zależy od warunków pogodowych. Szersza opona lepiej spisuje się na suchych nawierzchniach. Większa powierzchnia styku oraz bardziej oszczędny profil zwiększają trakcję pojazdu. Stąd bolidy Formuły 1 używają zupełnie gładkich opon typu slick. W codziennych warunkach takie pneumatyki jednak się nie sprawdzą. Po pierwsze podczas deszczowej pogody zupełnie nie będą funkcjonować, a po drugie drogi publiczne są znacznie brudniejsze i nie tak gładkie jak tory wyścigowe co także wpływa na przyczepność.

Zatem jak łatwo można się domyślić węższe opony lepiej spisują się na mokrej nawierzchni. W porównaniu z szerszymi oponami szybciej odprowadzają wodę spod kół (ze względu na mniejszą powierzchnię styku opony z drogą) i są efektywniejsze podczas hamowania.

Czy wiek opon ma znaczenie?

Oczywiście nie tylko stan bieżnika ma wpływ na kondycję opon. Istotny jest także wiek "gumowych nóg" samochodu. Działanie ozonu i promieni słonecznych jest główną przyczyną starzenia się opon. Co ciekawe wystawienie samochodu na działanie promieni słonecznych jest znacznie bardziej szkodliwe dla opon niż ich codzienne użytkowanie. Osłabiona w ten sposób struktura opony powoduje szybszy rozpad mieszanki i wpływa na jej walory użytkowe.

Stąd granica żywotności opon ustalona została maksymalnie na 6 lat. Jeśli jeździmy sporo, wówczas pierwsze przymiarki do wymiany kapci powinniśmy uczynić już po pierwszych 4-5 latach. Wiek opony odczytujemy oczywiście z tzw. numerze DOT umieszczonego w ramce na bocznej ścianie opony. Pierwsze dwie cyfry oznaczają tydzień w roku, a dwie kolejne rok produkcji.

Letnia czy zimowa?

Jeśli chodzi o porę zimową, to nie ma żadnych wątpliwości. Taka opona hamuje zdecydowanie lepiej. Obok miękkiej mieszanki opona zimowa posiada specjalne lamelki na strukturze bieżnika, których zadaniem jest "wgryzanie" się w śnieg na drodze i zapewnienie w ten sposób pożądanej przyczepności. W lecie konstrukcja opony zimowej zupełnie się nie sprawdza. Miękka mieszanka, bardziej wrażliwa na degradację szybciej zużywa się przy ciepłych temperaturach i znacznie wydłuża drogę hamowania.

Jaki wpływ ma ciśnienie w oponach na drogę hamowania?
To podstawa właściwego użytkowania opon. Odpowiednio napompowane ogumienie daje pewność, że podczas podróży samochód będzie prowadził się przewidywalnie, zmniejszając jednocześnie ryzyko powstania awarii. Jazda ze zbyt niskim ciśnieniem powoduje szybsze zużycie opon na jej bocznych krawędziach bieżnika. Opona podatna jest wówczas na trwałe uszkodzenia wewnątrz i powoduje utratę walorów trakcyjnych w postaci późnego przenoszenia reakcji z kierownicy na koła. Niskie ciśnienie w oponach może być bardzo groźne w przypadku gwałtownego skrętu i wydłuża drogę hamowania. Z kolei jazda ze zbyt wysokim ciśnieniem powoduje utratę komfortu oraz przyspieszone zużycie elementów zawieszenia.

Czy konieczne jest wyważanie opon?
Wyważanie opon ma istotny wpływa na prowadzenie pojazdu, a co za tym idzie także na wydłużoną drogę hamowania. Każde ściąganie samochodu, czy też wibracje świadczą o niepoprawnym wyważeniu pneumatyków. Podczas ostrego hamowania kierowca nie tylko musi walczyć z ominięciem przeszkody ale także utrzymaniem samochodu na drodze.

Podobne wiadomości:

Obserwacja drogi - czy jej pilnujesz?

Obserwacja drogi - czy jej pilnujesz?

Bezpieczna jazda 2016-04-27

Test opon letnich 2016 w auto motor i sport

Test opon letnich 2016 w auto motor i sport

Aktualności 2016-04-05

Komentuj:

sajmon 2009-12-04

nie chciałbym sie wymądrzać ale ABS ma po prostu zapobiegać zablokowaniu się kół podczas hamowania, niezależnie od rodzaju nawierzchnii, aby umożliwić sterowność samochodu,system o którym piszesz to raczej ASR. Co do samego artykułu: jestem przekonany ze 90 % kierowców mimo wysokiej oceny własnych umiejętności potrzebuje tak bieżnika 4mm jak i wszelkich udogodnień oferowanych przez współczesną technikę.

marekbrz1 2009-12-03

Bzdury z tym , że rózne biezniki opon powodują błedy ABS-u. Właśnie ABS ma pomóc kierowcy w sytuacji gdy kazde koło toczy się po nawierzchni o róznej przyczepności, a ta własnie wynika z róznic w biezniku i stanie opon. Wiadomości podane w tekście właściwie prawdziwe ale wiele demagogii w tym jest. Tekst pisany jest pod kogoś kto umie tylko uruchomić samochód i jechać. Dla tekiej osobynawet 4 mm bieznika to może byc za mało. A ja np, na zimę (oczywiscie gdy nie jadę w dalszą trasę) na tył zakładam zjechane opony letnie, przy tylnym napędzie frajda jest wyjątkowa. Uślizgi na zakrętach, poslizgi kontrolowane, a przez to nauka jazdy. Taką próbę powinien przejść każdy i każdy powinien sam ćwiczyć a nie z pania w oczach jechać dwa razy wolniej niż można gdy pojawi się odrobina śniegu czy deszczu. ĆWICZCIE LUDZIE JAZDĘ , NIE BÓJCIE SIĘ POŚLIZGU a mniej dobierajcie sobie do głowy demagogię teoretyków. marekbrz@tlen.pl

~szymon555 2009-11-30

Warto dodać tutaj jeszcze stan amortyzatorów: przy zużytych droga hamowania wydłuży się dodatkowo, nawet przy najlepszych systemach i nowych, najwyższej klasy oponach.

ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij
Prześlij zdjęcie i zagraj o jedną z 30 nagród
Prześlij zdjęcie i zagraj o jedną z 30 nagród
Konkurs na 25-lecie magazynu "auto motor i sport". Zrób sobie zdjęcie z jubileuszowym wydaniem magazynu i prześlij je do nas koszystając z formularza na stronie. Masz szansę na wygranie jednej z 30 nagród. Weź udział!
Wydania cyfrowe auto motor i sport Wydania cyfrowe auto motor i sport