mojeauto.pl > motogazeta > Technika > Układ układowi nierówny

Układ układowi nierówny

Wydawało się, że im więcej cylindrów, szczególnie w układzie widlastym, tym lepiej. Okazuje się, że niekoniecznie. Zobaczmy dlaczego większość nowych silników ma cztery cylindry ułożone rzędowo, a bokser charakterystycznie "bulgocze".

Układ układowi nierówny
Jednostki, które są montowane w supersamochodach to z reguły potężne konstrukcje w układzie widlastym, pracujące na osiem, dziesięć czy dwanaście "garów". Jednak nie zawsze im więcej cylindrów tym, lepiej. Chyba że chodzi nam o wydobycie jak największej maksymalnej mocy. Więcej cylindrów sprzyja szybkobieżności silnika.

Prędkość z jaką rozprzestrzenia się płomień w komorze spalania jest zawsze bardzo podobna, więc jak łatwo się domyślić, przy małym cylindrze spalanie szybciej zajmuje całą przestrzeń komory. Przy okazji lżejsze i posiadające mniejszą bezwładność tłoki i korbowody lepiej radzą sobie przy wysokich obrotach.

Sprawa wygląda zupełnie inaczej, gdy najważniejszym kryterium jakie bierzemy pod uwagę nie jest wcale moc, a krzywa momentu obrotowego, szczególnie przy niskich obrotach. Do takich zadań najlepiej sprawdzają się jednostki posiadające mniejszą ilość cylindrów. Dzięki dużemu wykorbieniu wału, mamy dłuższe ramię działania, co wpływa na moment obrotowy. To tłumaczy dlaczego w samochodach terenowych z reguły mamy silnik o pojemności przekraczającej trzy litry, natomiast liczba cylindrów wynosi cztery, a nie sześć. Liczba cylindrów wpływa także na apetyt na paliwo.

Popularność silników z rzędowym układem cylindrów tłumaczy prostota produkcji. Blok takiej jednostki jest mało skomplikowany, dzięki temu produkcja takiej jednostki nie jest kosztowna. W dodatku bardzo łatwo zapewnić rzędowej jednostce bezwibracyjną pracę, dzięki zastosowaniu wałków wyrównoważających. Pozwalają one uzyskać kulturę pracy, która jest porównywalna z dużo droższymi V6-stkami. Jednak ta konstrukcja stawia pewne ograniczenia. Po pierwsze ograniczona ilość miejsca pod maską. Im dłuższa głowica tym większe problemy z nierównym rozkładem temperatur, przez co element staje się bardzo podatny na uszkodzenia. Dlatego też nie konstruuje się rzędowych jednostek, które miałyby więcej niż sześć cylindrów. Przy konieczności zastosowania większej liczby cylindrów wybiera się już raczej konstrukcję w układzie widlastym. Dzięki zwartej budowie i dużej sztywności można umieścić poprzecznie sześć czy nawet osiem cylindrów.

Jeszcze jednym sposobem pozwalającym zapewnić mniejszą i dobrze wyważoną konstrukcję jest zastosowanie konstrukcji o przeciwsobnym ruchu tłoków. Jest to popularny bokser, niestety dziś stosowany przez niewielu producentów. Dużym atutem sześciocylindrowych bokserów jest doskonałe wyważenie sił i momentów bezwładności, porównywalne z sześciocylindrową rzędówką czy silnikiem V12. Charakterystyczny bulgot silnika o ruchu przeciwsobnym w Subaru jest efektem nierównej długości kolektorów wydechowych prawych i lewych cylindrów. Gdyby zastosowano tam kolektory o równych długościach, z rur wydobywałby się dźwięk przypominający czterocylindrową rzędówkę. Jednak charakterystyczna praca boksera w autach Porsche jest wynikiem zastosowania specjalnych akustycznych tłumików.

Podobne wiadomości:

Isuzu D-Max - pierwszy pickup z 5-letnią gwarancją

Isuzu D-Max - pierwszy pickup z 5-letnią...

Aktualności 2010-01-12

Pirelli i Continental w Rumunii

Pirelli i Continental w Rumunii

Aktualności 2005-09-08

Komentuj:

~eLKa 2009-02-26

Dzięki aaa za fajny komentarz i podane przykłady. Gratuluję też rzeczowego artykułu głównego. pozrawiam

~aaa 2009-02-24

Bardzo ciekawy artykuł. Warto uzupełnić, że inny charakterystyczny dźwięk, wydawany przez amerykańskie V8 jest efektem zastosowania wykrzyżowanego wału korbowego i wynikającej z tego częstotliwości zapłonów. A takie V8 z ferrari już ma inny dźwięk (bliski dwóm pracującym 4 cylindrowym jednostkom) bo wał jest liniowy :) I jeszcze, że silnik rzędowy 6 cylindrowy jak i V12 nie wymagają wałków wyrównoważających, a w klasycznym V8 rolę wałków przejmują w dużej części przeciwwagi wału. Ponieważ zabrakło kontr przykładu dla czterocylindrowej, trzylitrowej terenówki to przytaczam: bolid F1 - tylko 2.4 litra i aż osiem cylindrów.

ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij
Prześlij zdjęcie i zagraj o jedną z 30 nagród
Prześlij zdjęcie i zagraj o jedną z 30 nagród
Konkurs na 25-lecie magazynu "auto motor i sport". Zrób sobie zdjęcie z jubileuszowym wydaniem magazynu i prześlij je do nas koszystając z formularza na stronie. Masz szansę na wygranie jednej z 30 nagród. Weź udział!
Wydania cyfrowe auto motor i sport Wydania cyfrowe auto motor i sport